Κυριακή, 11 Οκτωβρίου 2009

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗ: "Περικλέους Επιτάφιος"

1. "Η Αθήνα, ο ιστορικός και η ταφή" (μελέτη της Nicole Loraux)
2. Επιλεγμένα αποσπάματα από το βιβλίο του Ι.Θ.Κακριδή «Περικλέους Επιτάφιος», (Κείμενο-μετάφραση-σχόλια-επιλεγόμενα), Βιβλιοπωλείο της «Εστίας», Αθήνα 1986.
«Ο επιτάφιος λόγος είχε οριστεί στην Αθήνα από πιο παλιά να λέγεται κάθε χρόνο για τους νεκρούς του πολέμου την ημέρα που τους έθαβαν επίσημα στο νεκροταφείο του Κεραμεικού. Γρήγορα ο λόγος συγκεντρώνει ορισμένα θέματα – δανεισμένα λίγο πολύ από ανάλογα ποιητικά είδη, τους θρήνους και τα εγκώμια – και παίρνει κάποια μορφή σταθερή, που είναι υποχρεωμένοι να τη σεβαστούν όλοι οι ρήτορες.
Σ’ έναν Επιτάφιο έπρεπε να ακουστεί πρώτα απ’ όλα πλατύς ο έπαινος των νεκρών της χρονιάς εκείνης και ν’ αναλυθεί το πολεμικό τους έργο. Δεύτερο απαραίτητο στοιχείο του λόγου ήταν ο έπαινος των προγόνων και της πολιτείας, που έβγαλε τέτοιους άντρες. Τέλος, έπρεπε να κεντριστούν οι νεότεροι πολίτες για ανάλογα κατορθώματα και να παρηγορηθούν αυτοί που είχαν χάσει τους δικούς των....
Ο επιτάφιος λόγος δίνει αξία στο έργο των νεκρών που θέλει να τιμήσει με το να το παρουσιάζει σαν αντάξια συνέχεια από το έργο μυθικών πρώτα Αθηναίων, που χτυπήθηκαν με τους Θηβαίους για χάρη των Αργείων, με τους Αργείους ύστερα για χάρη των παιδιών του Ηρακλή· από το έργο των Αθηναίων ύστερα, που πολέμησαν και νίκησαν τους Πέρσες στην αρχή του αιώνα· του δίνει τέλος αξία και με το να το παρουσιάζει κάτω από τη σκέπη μιας πολιτείας, που θρέφει και μορφώνει τον πολίτη της με περισσήν αγάπη σα μάννα, γιατί τον εγέννησε το ίδιο της το χώμα, δεν τον εδέχτηκε ξένο, φερμένο από άλλους τόπους, για να τον ανέχεται μόνο σαν προγονό». (σελ. 47-48)
«Τον ΕΠΙΤΑΦΙΟ λόγο πάνω σ’ αυτούς που είχαν σκοτωθεί το πρώτο καλοκαίρι του πελοποννησιακού πολέμου παρουσιάζεται στο δεύτερο βιβλίο του Θουκυδίδη να τον βγάζει ο Περικλής». (σελ. 48)




3. Η διάρθρωση του λόγου:
1. Προοίμιο (35): μεγάλος ο φόβος ν’ αδικήσει ο ρήτορας τους νεκρούς, είτε γιατί τα λόγια του θα σταθούν πιο κάτω από τα έργα τους, είτε γιατί δε θα κατορθώσει να κάνει τους ακροατές του να τον πιστέψουν.
2. ΄Επαινος των προγόνων (36,1)· των πατέρων (36,2)· της σύγχρονης γενιάς (36,3). Ωστόσο τα έργα των πολέμων δε θα αναλυθούν· θα εξεταστεί μόνο ποια στάθηκε η πολιτεία και ποιοι οι τρόποι ζωής του Αθηναίου, που εχάρισαν τόση δύναμη στην πατρίδα του (36,4).
3. Έπαινος της αθηναϊκής πολιτείας και των τρόπων που ζει ο Αθηναίος (37-41,4).
4. Έπαινος των νεκρών (41,5-42).
5. Παραινετικός λόγος, α΄στους πολίτες(43)· β΄στους γονείς των νεκρών (44)· γ΄στα παιδιά και στ’ αδέρφια τους (45,1)· δ΄στις χήρες (45,2).
6. Επίλογος (46).

4. Κείμενο και μετάφραση

5. Ακούστε τη μετάφραση (sic!) του λόγου κάνοντας κλικ πάνω στην παράγραφο που θέλετε και μετά επιλέξτε VIDEO, εδώ

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου